FAMA na Wyspach, czyli jubileusz czas zacząć!

Premiera po blisko trzech dekadach? Jak widać Grzegorz Ciechowski wyprzedził swoją epokę aż tak bardzo, że dopiero teraz płyta “ojDADAna” zostanie po raz pierwszy wykonana na żywo! Rewolucyjny album, w którym lider zespołów Republika oraz Obywatel G.C. połączył muzykę elektroniczną z twórczością ludową, zostanie wykonany w świnoujskim amfiteatrze przez zespół pod kierownictwem Grzegorza Kowalskiego (artysta specjalizujący się w aranżowaniu koncertów na żywo związany z min. Kwiatem Jabłoni) oraz Doroty Mogilskiej-Błaszczyńskiej (skrzypaczka, wokalistka, kompozytorka i aranżerka, laureatka festiwalu FAMA z duetem SEKUNDa) z którymi gościnnie wystąpi jeden z najważniejszych polskich raperów i producentów muzycznych MIUOSH. Specjalnemu koncertowi “Tu był Grzegorz z Ciechowa” towarzyszyć będą wizualizacje przygotowane przez poznańskich artystów multimedialnych – Bartka Micińskiego oraz Jakuba Januszewicza. “Festiwal FAMA oddaje Grzegorzowi Ciechowskiemu co należne i po raz pierwszy w historii właśnie w świnoujskim amfiteatrze zostanie wykonany na żywo album, który wyprzedził swoje czasy. Będzie to kolejne wydarzenie w pięćdziesięcioletniej tradycji festiwalu, które trwale zapisze się w historii polskiej kultury” stwierdza Sławek Przybył, dyrektor artystyczny. Album Grzegorza z Ciechowa, bo pod takim pseudonimem toruński artysta, który był wieloletnim jurorem FAMY, stworzył to ponadczasowe arcydzieło, po raz pierwszy w historii wybrzmi na żywo w sobotę 23 sierpnia. Wydarzenie odbędzie się  Amfiteatrze im. Marka Grechuty w Świnoujściu który znów stanie się domem dla najstarszego interdyscyplinarnego festiwalu w Polsce. 

Festiwal FAMA nadawać będzie rytm miastu w sierpniowe dni. Codziennie w Hali Basenu Północnego prezentować będą się artyści z różnymi wizjami sztuki, ale wszystkich łączy oryginalność, nieszablonowość oraz niepoddawanie się schematom. W poniedziałek wróci na Wyspy Hania Derej, laureatka nagrody Tryton podczas ubiegłorocznego festiwalu, od którego święci wielkie triumfy zarówno w kraju jak i na świecie, a liczba zdobytych przez pianistkę i dyrygentkę nagród przyprawia o zawrót głowy. Kolejnego dnia zaszczytem będzie gościć artystkę, która jak nikt w Polsce potrafi dokonywać fuzji pasji do hip-hopu oraz szacunku do klasyki mainstreamowego jazzu. Paulina Przybysz, bo to niej mowa, oczaruje publikę ostatnim albumem “Inside”, świetnie przyjętym zarówno przez krytyków jak i fanów. “Jazz not found” przekonują na swoim debiucie muzycy formacji Głupi Komputer. W środowy wieczór publika przekona się, że Fetler, Karpiński i Królikowski w magiczny sposób zaproszą ich do tanecznego szaleństwa wymykającego się wszelkim szufladkom oraz artystycznym łatkom. Gitar nie zabraknie w czwartek, gdy scenę opanują muzycy tworzący obecnie jeden z najgorętszych zespołów eksportowych naszego kraju – Izzy and the Black Trees. Rock’n’rollowa energia, brudne, przesterowane post-punkowe gitary, hipnotyzująca charyzma wokalistki tworzą mieszankę iście wybuchową. „Muzyczne wydarzenia specjalne kolejnych dni pokażą siłę polskiej muzyki oraz jej różnorodność – dodaje dyrektor artystyczny – a punktem wspólnym dla kolejnych koncertów nie będą gatunki, wiek czy inne szufladki, ale uniwersalny język sztuki”.

Spotkania w ramach cyklu Miejsca Literatury, które tradycyjnie w Galerii Miejsce sztuki44 poprowadzi Krzysztof Lichtblau, rozpocznie się od artystycznego trzęsienia ziemi, po którym emocje będą tylko rosły. “W dniu otwarcia odbędzie się wyjątkowa rozmowa z udziałem Łukasza Orbitowskiego, pisarza wielokrotnie nominowanego do najważniejszych krajowych nagród literackich, felietonisty i autora programów telewizyjnych, laureata Paszportu Polityki 2016  oraz Jula Łyskawy – laureata Paszportu Polityki 2024 w kategorii Książka za debiutancką powieść „Prawdziwa historia Jeffreya Watersa i jego ojców”. A to pierwsze spośród sześciu spotkań, które moderować będzie Pan od książek” stwierdza Monika Stopczyk kuratorka cyklu Miejsca Literatury. Czy w Bydgoszczy najlepiej się myśli o czasie, pamięci i historii? To pytanie będzie zapewne osią wtorkowej rozmowy Andrzeja Pawełczyka z Michałem Tabaczyńskim, autorem książki “Kieszonkowa Metropolia. W rok dookoła Bydgoszczy”. Nominowana do najważniejszych w kraju nagród literacki Weronika Murek weźmie podczas spotkania na tapetę, tak jak w swej ostatniej brawurowej powieści “Urodziny”, teatr życia w którym nie wiadomo kto pociąga za sznurki, a kto jest lalką. Ubiegłoroczna książka “Stany lękowe” będzie podstawą do rozmowy z jej autorem, wielokrotnym uczestnikiem festiwalu w ramach sekcji literackiej, Mateuszem Grzeszczukiem, autorem znanym również z podcastu „Podróż bez Paszportu”, jednej z najpopularniejszych w Polsce audycji dot. stosunków międzynarodowych. “Młode pokolenie mówi jednak: dość” i przekonamy się o tym podczas spotkania z reporterką i teatrolożką, Igą Dzieciuchowicz, autorką wstrząsającej książki reporterskiej “Teatr. Rodzina patologiczna”. Autorka jako pierwsza tak kompleksowo ujmuje, jak przemocowe mechanizmy w teatrze się rodzą, utrwalają, rozrastają. I próchnieją. Cykl zakończy się sobotnim spotkaniem z pochodzącym ze Szczecina Przemysławem Kowalewskim oraz jego “Raportem Kruka”, gdzie to współczesność spotyka się z niełatwą przeszłością a uczestnicy spotkania poruszą odwieczny problem “wyższego dobra”. 

Przez ponad pół wieku Festiwal FAMA może pochwalić się swoją interdyscyplinarnością, prezentacją wielu dziedzin sztuki. Również jubileuszowa edycja hołduje tradycji ukazywania nowoczesności. W przepięknych okolicznościach przyrody, na świnoujskiej plaży będzie można od środy podziwiać instalację artystyczną “Widzę, jak wieje wiatr” Moniki Shaded, która jest adiunktką w VIII Pracowni Malarstwa na Wydziale Malarstwa i Rysunku UAP. W Hali Basenu Północnego jak co roku publiczność będzie mogła przyglądać się pracom artystek i artystów z Wydziału Obrazu i Działań Interdyscyplinarnych UAP. Spotkania ze sztukami scenicznymi rozpoczną się w poniedziałek wydarzeniem specjalnym w Miejskim Domu Kultury. Będzie to spektakl Teatru Śląskiego “Popioły. Milenium” w reżyserii Miszy Czornego  (prod. Szkoła Aktorska i Szkoła Pisania Sztuk). Spektakl porusza tematykę osamotnienia, wyobcowania i próby odnalezienia się po stracie. 

Festiwal FAMA to nie tylko uznane już nazwiska, ale także szansa na zapoznanie się z twórczością tych, którzy są na początku swej artystycznej drogi. Dołączenie do grona laureatów festiwalu to możliwość przebicia szklanego sufitu. Każdy występ oglądany jest oraz oceniany przez zawodowe jury (Ania Brachaczek, Marcin Cichoński, Maciej Nowak, Jarek Szubrycht, Michał Taciak) oraz wymagającą publiczność, co jest znakiem rozpoznawczym w ponad pięćdziesięcioletniej historii Festiwalu FAMA. “W tym roku zostaliśmy zasypani zgłoszeniami, co bardzo cieszy. Sztuki sceniczne w Polsce mają się naprawdę dobrze pod względem poziomu artystycznego, twórczej energii i poszukiwania nowych rozwiązań” mówi Misza Czorny, koordynator sekcji sztuk scenicznych. Publiczność będzie mogła zapoznać się w  z 10 występami teatralnymi, 3 w sekcji sztuk wizualnych oraz 16 w sekcji muzycznej. Kto otrzyma nagrodę Trytona, Trójzęba oraz inne wyróżnienia i dołączy do grona wybitnych artystów i artystek ogłoszone zostanie w sobotę w Amfiteatrze im. Marka Grechuty podczas koncertu finałowego “Tu był Grzegorz z Ciechowa”. 

FAMA to ludzie i miasto, dlatego w tym roku w programie znajdziemy specjalne punkty dedykowane zarówno przyjezdnym uczestnikom festiwalu, jak i mieszkańcom Świnoujścia. Młodzież będzie mogła wziąć udział w warsztatach “Strefa dobrego słowa”, które odbędą się w Miejskiej Bibliotece Publicznej. Dla fanów dryfowania po mieście oraz poznawania jego historii przygotowana została literacka gra miejska “Tajemnice Świnoujścia – Zaginiony dziennik archiwisty”.

55. jubileuszowa edycja Festiwalu FAMA to święto sztuki. Na Świnoujście kolejny raz skierowane będą oczy kulturalnej Polski, bo to tutaj nie tylko odkrywane są młode talenty, ale również to właśnie na Wyspach dzieją się projekty artystyczne, które przywracają pamięci społecznej wielkie dzieła. Nie tylko “Tu był Grzegorz z Ciechowa”, ale sztuka tutaj ma przyszłość i będzie miała zawsze miejsce.

Szczegółowy program

Festiwal dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury w ramach programu „Muzyka”, realizowanego przez Narodowy Instytut Muzyki i Tańca.
Wydarzenia sfinansowano w ramach współpracy z Ministrem Nauki i Szkolnictwa Wyższego.
Sponsorem festiwalu jest Baltic Home Apartamenty Świnoujście.
Partnerzy wydarzenia: Pomorze Zachodnie, Ośrodek Sportu i Rekreacji Wyspiarz, Galeria Miejsce sztuki44, Miejska Biblioteka Publiczna im. Stefana Flukowskiego, Uniwersytet Artystyczny im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu.
Patronat medialny nad wydarzeniem sprawuje Radio 357.